FOND PIO RS: POVOLjNIJA STRUKTURA OSTVARENIH PRAVA NA PENZIJU


Struktura ostvarenih prava na penziju, kao pokazatelj, odražava kvalitet i stabilnost sistema penzijskog i invalidskog osiguranja. Izražava se u procentualnoj zastupljenosti  sve tri  vrste prava,starosne, invalidske i porodične penzije, pri  čemu na taj pokazatelj utiče više faktora,te se struktura ostvarenih penzijskih prava, generalno,  mijenja sporo, a rezultati promjene su vidljivi tek nakon dužeg vremenskog perioda. Kvalitet i smisao strukture prava ogleda  se u što većoj zastupljenosti starosnih, a što manjoj zastupljenosti invalidskih penzija, dok se na porodičnu penziju, kao izvedeno pravo,  ne može bitno uticati. Prema podacima za septembar 2019. godine dostignuta je, od nastanka Fonda PIO Republike Srpske do sada, najpovoljnija struktura prava u kojoj se  od ukupno 265.542 korisnika sve tri vrste prava, na starosnu penziju odnosi 152.740 ili 57,52 %, na porodičnu penziju 74.650 ili 28,11 %, invalidsku penziju 37.894 ili 14,27 % i ostala prava 258 korisnika ili 0,10 % ( novčana naknada za tjelesno oštećenje i naknada za pomoć i njegu drugog lica).To pokazuje da se u periodu januar - septembar 2019. godine,  u odnosu na decembar prethodne godine, procenat starosnih penzija povećao  za 0,73%, a porodičnih  i invalidskih smanjio za 0,49%,  odnosno 0,24%, što potvrđuje da  se struktura prava mijenja sporo ali kontinuirano i u pozitivnom pravcu.  

      Struktura prava decembar 2018/septembar 2019. godina
Decembar 2018Septembar 2019
Vrsta pravaBroj (%)Vrsta pravaBroj (%)
Star. penz.149.90056,79Star. penz.152.74057,52
Porod. penz.75.48328,60Porod. penz.74.65028,11
Inval. penz.38.30114,51Inval. penz.37.89414,27
Ostala prava jed.2680,10Ostala prava jed.2580,10
Ukupno263.952 Ukupno265.542 
 
Kada se sagleda struktura prava u dužem vremenskom periodu uočava se da je značajnije poboljšanje strukture počelo  od 2011. godine, te je od te godine do kraja septembra 2019. godine  učešće starosnih penzija povećano  za  9,22 %, a smanjeno porodičnih penzija za 5,35 % i invalidskih penzija za 3,79%, dok je zastupljenost ostalih prava  neznatna.

Visok procenat zastupljenosti porodičnih penzija posledica je i broja poginulih boraca-pripadnika Oružanih snaga Republike Srpske. Ako se uporedi struktura prava u septembru 2019. u odnosu na 2015. godinu  onda je procenat starosnih penzija za nepune 4 godine povećan za 3,82 %, a porodičnih  i invalidskih smanjen za 2,2 %, odnosno 1,6 %, što, opet, potvrđuje kontinuitet  poboljšanja strukture prava.
 
    Struktura prava po vrstama: 2001-2019. godina
Vrsta prava(%)2001.2005.2010.2015.30.9.2019
Starosna 45,744,948,3053,7057,52
Porodična 34,236,933,4630,3128,11
Invalidska 20,118,218,0615,8714,27
Ostala prava   0,180,120,10
 
Sve povoljnijoj strukturi prava sa neprekidnim poboljšanjem u dužem vremenskom periodu  doprinijeli su reformski Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju, koji je u  primjeni od početka 2012. godine, dosledna primjena zakonskih normi i kontinuirano sprovođenja akcije „STOP prevarama - do penzije pošteno“, počev od 2012. godine, kao načina borbe  protiv različitih prevarnih oblika u penzijskom sistemu.

Prema pokazatelju strukture prava, Fond PIO i penzijski sistem Republike Srpske, posmatrano na prostoru bivše SFRJ, rangirani su visoko, odmah iza Slovenije i Makedonije, što znači u red stabilnijih penzijskih sistema, koje karakterišu  pozitivni trendovi u dužem vremenskom periodu, dok je pokazatelj strukture prava za razvijene evropske države mnogo bolji i do tog nivoa naš penzijski sistem treba da još napreduje u narednom dužem vremenskom periodu'', precizirano je u Fondu PIO RS.