Udruženje potrošača Zvono Bijeljina: 15. mart – SVJETSKI DAN ZAŠTITE PRAVA POTROŠAČA


Potrebna bolja saradnja udruženja potrošača i preduzeća u oblasti usluga od opšteg ekonomskog interesa i telekomunikacijskih usluga.

Prema statistikama koje se vode pri Ministarstvu trgovine i turizma Republike Srpske, najveći broj prigovora upućen udruženjima potrošača u 2019. godini, njih 2403 od 3213 (preko 74%) odnosi se na preduzeća koja isporučuju telekomunikacijske usluge, usluge isporuke grijanja vode i odvoza smeća.

Segment komunalnih usluga, odnosno kvalitet, cijena i usluga u fokusu su obilježavanja 15. marta, svjetskog dana zaštite potrošača od strane udruženja Topeer Doboj, “DON” Prijedor, Oaza Trebinje, Zvono Bijeljina, Klub  potrošača Tuzlanskog kantona i Reakcija Banja Luka.

U skladu sa podacima prikupljenim od udruženje potrošača, koja se vode u registru Federalnog ministarstva trgovine, fokus rada u 2019. godini je bio je na kolektivnoj zaštitu potrošača te u skladu sa tim pokrenuti su i prvi sudski sporovi u Mostaru i Travniku protiv komunalnih preduzeća i lokalnih zajednica u svrhu zaštite prava potrošača. U pojednim slučajevima kolektivnog kršenja prava potrošača podignute su i prijave za utvrđivanje krivične odogovornosti osoba koje rukovode komunalnim preduzećima. Nepostojanje ugovornog odnosa sa jasno preciziranim pravima i obavezama potrošača u segmentu komunalnih usluga, jednostrano i neosnovano povećanje cijena usluga, promjena uslova isporuke usluge najčešći je oblik kršenja prava potrošača od strane javnih komunalnih preduzeća.

Iz tog razloga potrebno je omogućiti predstavnicima potrošača aktivniju, savjetodavnu i korektivnu ulogu prilikom kreiranja potrošačkih politika, što se trebalo sprovoditi kroz formiranje savjeta za zaštitu potrosšača pri lokalnim zajednicama. Zakonska obaveza koje su imale lokalne zajednice da formiraju savjete, u RS je samo djelimično provedena. Rezultat ovakvnog nemara lokalnih zajednica su gruba kršenja prava potrošača i nizak nivo njihove zaštite.

Takođe, dio komunalnih preduzeća u Republici Srpskoj je formirao komisije koje se bave rješavanjem prigovora potrošača, putem čega je omogućeno da udruženja potrošača zajedno sa komunalnim preduzećima učestvuju u rješavanju prigovora potrošača.

Korak dalje, koji je neophodno napraviti jeste rad na unapređenju propisa iz oblasti zaštite potrošača kao i opštih uslova za pružanje usluga komunalnih preduzeća i telekom operatera. Potrebno je unaprijediti propise i to u segmentu zabrana jednostranog povećanja cijena usluga od strane preduzeća kao i izmjene opštih uslova za isporuku usluga telekom operatera bez pribavljanja mišljenja udruženja potrošača, stav je gore pomenutih udruženja.

Ove aktivnosti udruženja potrošača će biti podržane od strane projekta Evropske unije Doprinos organizacija civilnog društva zaštiti potrošača u BiH u skladu sa EU standardima” putem kojih će udruženje potrošača pokrenuti najšire oblike javnih konsultacija među udruženjima potrošača i drugim organizacijama ali i inspekcijskim organima, te entitetskim Ministarstvima.

Razumijevanje i konkretno djelovanje u kolektivnoj zaštiti prava potrošača, udruženja potrošača očekuju od strane Ombudsmana za zaštitu potrošača, Regulatorne agencije za komunikacije i Kokurencijskog vijeća BiH a sve sa ciljem zaustavljanja sistemskog kršenja prava potrošača. Pomenuta kršenja prava potrošača, tj svih građana BiH, su institucionalnog i sitemskog tipa, te kao takva jedino i mogu biti riješena kroz dijalog svih nosilaca  zaštite potrošača.